Žorbjörg Pįlsdóttir

žorbjörg_sorg_1984Žorbjörg Pįlsdóttir, myndhöggvari, er lįtin, 90 įra gömul.

Žorbjörg var ein af žessum listamönnum sem notiš hefur mikillar viršingar į mešal kollega eša innvķgšra, eins og žaš er oft kallaš, en lķtiš kynnt af söfnum, sem er ķ sjįlfu sér stórfuršulegt!  

Sķšasta safnasżning sem skartaši verkum Žorbjargar, aš ég best veit, var samsżning hennar og Įsa Įsmundssonar į gangi Kjarvalsstaša įriš 2002. Žar var m.a. verkiš Sorg (sjį mynd t.v.) frį įrinu 1984. Sś sżning var į vegum Myndhöggvarafélagsins en ekki śtvalin af safninu, en Žorbjörg var einn af stofnendum félagsins.  Einnig spilušu verk hennar mikilvęgt hlutverk į sżningunni Tķvolķ, sem Markśs Žór Antonsson og Žurķšur Siguršardóttir settu saman ķ Listasafni Įrnesinga įriš 2005.

Mįski hafa safnamenn įtt ķ erfišleikum meš aš finna henni staš ķ listsögulegu stigveldi, en verk hennar eru vissulega einstök ķ ķslenskum listheimi.  Öllu jafnan eru žetta fķgśrur, tómar aš innan, geršar śr grisjum og gifsi, asbest eša pólżester, fremur óašlašandi en afar įleitnar og įhrifamiklar. 

žorbjörg dansFlestir sem leggja leiš sķna um Öskjuhlķš rekast į verk hennar, Dansleikur, viš Perluna (sjį mynd t.v. meš listakonunni taka sporiš meš fķgśrunum).  Verkiš var upphaflega sżnt į sögulegri sżningaröš į Skólavöršuholtinu en var sķšan steypt ķ brons og sett upp į Öskjuhlķšinni til frambśšar.

Um verkiš ritaši Hannes Lįrusson eftirfarandi texta ķ grein ķ tilefni af nķręšisafmęli listakonunnar ķ febrśar.

"Žarna eru žęr žessar fjórar berskjöldušu fķgśrur ķ yfirstęrš, einungis tveir ķ hljómsveitinni og tveir ķ dansinum. Ekki er fullljóst hvort hér eru į feršinni tröll, afturgöngur, geimverur, kolašar mśmķur frį Pompei noršursins eša gestir ķ Glaumbę. Furšulegur hrunadans, nśtķmavikivaki, kunnuglegir taktar og örlagasprikl. Flestir lķkamsskślptśrar Žorbjargar eftir 1967 fanga žessi augnablik sem allir žekkja en verša vart endurtekin eša svišsett, augnablikin sem birta óręšan lķfsneistann. Žessir myndglampar renna óstöšvandi framhjį, nįst aldrei į filmu, eru meš öllu óvéltękir, ķ rauninni ósżnilegir. Žeir nį aš stöšvast og eignast annaš lķf ķ einstaka listaverkum".


Hvaš er op list?

Ķ tilefni af sķšustu sżningarhelgi Bliks į Kjarvalsstöšum ętla ég aš rifja ašeins upp op listina meš hlišsjón af žremur įherslum sem ég lagši į ķ fyrirlestri sem ég helt į kjarvalsstöšum ķ sķšasta mįnuši. Įherslurnar voru upphaf op listar, yfirtaka tķsku- og skemmtanaišnašarins og endurskošun į op list ķ samtķmalistum.

albers_olia_maso_homage_120x12cm._59       vasarely_Eridan_Serigraphalplata_61x50cm_56

Op list heyrir undir strangflatarlist. Fešur hennar eru Joseph Albers og Victor vasarely (Sjį myndir fyrir ofan). Albers (t.v) sį ašallega um rannsóknir į skynjun lita en Vasarely (t.h) um formiš

opOp list byggir į kerfi og var ašallega gagnrżnd fyrir aš snśast um skyn-brellur eša  "trikk".

Sżningin The Responsive eye ķ Moma įriš 1965 var  hįpunktur op listar en aš sama skapi fall hennar sem liststefnu innan módernismans sökum žess aš tķskuheimurinn tók formiš yfir og op list varš hluti af neyslu og dęgurmenningu sjöunda įratugarins. 2001-copy

Stanley Kubrick notaši op list og skynvillur snilldarlega ķ 2001 a space odyssey til aš varpa spurningu um veruleika og skynjun.

schuyffHollendingurinn Peter Schuyff (sjį mynd til vinstri) er einn žeirra sem endurvakti įhuga į op list į tķunda įratug sķšustu aldar. Schuyff lagši megin įherslu į ljós litar en hafnaši öllum vķsindum eša kerfi módernķskrar200px-High_Anxiety_movie_poster og listar.     

op list er sś abstraktlist sem bżr yfir hvaš mestu skemmtanagildi.

       


Sķšasta Blik

Eyborg-Gu_mundsd_ttir-344-3Mig langar aš minna į aš sķšasti sżningardagur Bliks er į sunnudaginn.

Blik er sżning į Kjarvalsstöšum - Listasafni Reykjavķkur sem rekur tengsl ķslenskra listamanna viš Op-list og er undirritašur einn af įtta listamönnum sem eiga verk į sżningunni. Ķ ašalhlutverki er Eyborg Gušmundsdóttir, sem ég bloggaši um fyrir c.a. įri og nefndi sem vanmetnasta listamann žjóšarinnar.  Hśn er greinilega aš fį einhverja athygli, loksins.

Efri mynd er af titillausu malverki eftir Eyborgu frį įrinu 1975 sem er į sżningunni en sś nešri er eftir mig sem er einnig į sżningunni  og heitir PopOp, frį įrinu 2005.

Hér fyrir nešan eru upplżsingar um sżninguna af heimasķšu Listasafns Reykjavķkur

popopransuFjölmargir listamenn hafa skķrskotaš til op-listarinnar ķ verkum sķnum en į sżningunni eru sżnd verk eftir įtta ķslenska listamenn sem į einn eša annan mįta beita sjónhverfingum eša leika sér meš upplifun įhorfandans ķ verkum sķnum.

Sżningin hverfist um myndlistarkonuna Eyborgu Gušmundsdóttur (1924 -1977), sem lķtiš hefur boriš į ķ ķslensku listalķfi. Eyborg ašhylltist geómetriska abstraktion en margir gętu kannast viš glerverk hennar ķ glugga Mokka, sem hefur hangiš į sama staš ķ rśma fjóra įratugi, eša frį žvķ aš Eyborg hélt žar sżningu įriš 1966. Eyborg nam myndlist ķ Parķs og sżndi vķša um Evrópu ķ hópi įhrifamikilla listamanna sem köllušust Group Mesure. Hśn hélt sķna fyrstu einkasżningu ķ Bogasal Žjóšminjasafnsins įriš 1965, en sķšasta sżning hennar var tķu įrum sķšar ķ Norręna hśsinu.
Auk verka Eyborgar eru sżnd nż og eldri verk Arnars Herbertssonar, verk Jóns Gunnars Įrnasonar, Gravity sem hann sżndi į Feneyjatvķęringinum įriš 1982 , Litasviš og teikningar eftir Ólaf Elķasson og nż og eldri verk Helga Žorgils Frišjónssonar. Einnig eru til sżnis verk eftir Hrein Frišfinnsson, Hörš Įgśstsson og pop-op verk eftir JBK Ransu.


Žegar Ragnar hlaut Sjónlistaveršlaunin

big-prize-colorSamkvęmt plani fyrir hrun ętti ég aš vera nżkominn frį Akureyri eftir aš hafa veriš vitni af Ragnari Kjartanssyni taka į móti Sjónlistaveršlaununum fyrir sżninguna The End.

Ég sé Ragnar ljóslifandi fyrir mér stķga lukkulegan upp į sviš eftir aš nafn hans hefur veriš kallaš upp og taka į móti oršunni. Hann mundi byrja į žvķ aš žakka fyrir sig og bera svo Elķnu Hansdóttur og Hrafnkeli Siguršssyni vott meš žvķ aš segja aš honum žętti mikill heišur aš hafa veriš tilnefndur meš žeim. Ķ kjölfar žess mundi hann segja eitthvaš smelliš um Feneyjaręvintżriš og rķfa svo mķkrófóninn af einhverjum leišinlegum söngvara sem hefur veriš fenginn sem uppfyllingarefni, hrópa svo į gömlu Trabantgaurana sem vęru į mešal įhorfenda og saman tękju žeir lagiš meš Ragnari.

Žetta hefši veriš kvöld Ragnars og ógleymanleg stund fyrir okkur hin, ef hśn hefši gerst ķ alvöru, en žessi ķslensku Turner veršlaun hafa hljóšlega veriš veriš skrśfuš af. 


Žrjś hundruš

kaupthing-banki1Samkvęmt frétt ķ DV og Vķsi žį hefur žaš fengist stašfest eftir sérfręšimati aš 300 listaverk śr eigu Ķslandsbanka og Kaupžings séu menningarveršmęti sem žjóšin mį ekki missa śr landi og rķkiš žurfi žess vegna aš eiga į žeim forkaupsrétt.

Forvitnilegt vęri aš vita hverjir hafi séš um matiš (Sį žaš ekki ķ frétt).

Og af persónulegum įstęšum žętti mér enn forvitnilegra aš vita hvort mįlverk sem Kaupžing į eftir undirritašan sé menningarveršmęti eša hvort žaš megi fjśka śr landi.  


Ég legg til aš Įsmundur Įsmundsson verši nęsti fulltrśi Ķslands į Feneyjartvķęringnum

asi   Og helst aš hann hermi žar eftir hval.

Bókin - Ķslensk samtķmalist ķ dag

icelandic-art-today-coverEinhverntķman nefndi ég į blogginu mķnu aš žaš ętti aš gefa śt bók meš 50 samtķmalistamönnum sem vęri hugsuš sem sneišmynd ķslenskrar samtķmalistar.  Margir lögši inn spurningar ķ athugasemdum sem ég gat ekki svaraš žar sem aš bókin var į frumstigi. 

Ég įtti von į einhverjum hasar nś žegar bókin er komin śt, en hśn hefur fariš svo hljóšlega um aš ég get enn ekki svaraš neinum spurningum. 

Žetta er flott bók, vandašar myndir og textar um alla listamennina ķ dreifingu hjį góšu śtgįfufyrirtęki. Tvķmęlalaust eigulegur gripur, žaš vantar ekki. Og vafalaust fķnasta auglżsing fyrir ķslenska samtķmalist.

Žaš mį aušvitaš alltaf deila um hvort žessi eša hinn listamašurinn eigi aš vera ķ svona bók. En umręšunnar vegna langar mig til aš koma inn į tvö atriši.

žaš er enginn ljósmyndari ķ žessum 50 manna hópi, ég er žį aš tala um žaš sem kallast samtķmaljósmyndun og į viš um t.d. Pétur Thomsen, Spessa og Katrķnu Elvarsdóttur o.fl..

Mér er žaš óskiljanlegt aš sett sé aldurstakmark į hópinn. Ef veriš er aš tala um samtķmalist aš žį var Kristjįn Gušmundsson aš vinna til merkilegra samtķmalistaveršlauna, Hreinn Frišfinnsson er sennilega ferskari en flestir žeir sem yngri eru, ég tala ekki um Steinu Vasulka.  Hvaš er žetta meš aldur og ķslenska samtķmalist? 


Formašur SĶM segir af sér vegna žess aš hönnun er ekki list

Įslaug Thorlacius, formašur SĶM (Samband ķslenskra myndlistarmanna) hefur sent félagsmönnum SĶM eftirfarandi yfirlżsingu:

_________________________________________________________

aslaug Kęru félagsmenn

Ég hef įkvešiš aš segja af mér sem formašur Sambands ķslenskra myndlistarmanna. Aš höfšu samrįši viš Katrķnu Elvarsdóttur varaformann mun ég aš öllu óbreyttu sinna starfinu til 1. október. Tķminn į hinsvegar eftir aš leiša ķ ljós hvort bošaš veršur til aukaašalfundar eša hvort hśn tekur viš.
Afsögn mķn er ķ beinu framhaldi af žeim gķfuryršum sem birst hafa ķ fjölmišlum aš undanförnu, undirrituš af samherjum, jafnvel stjórnarmanni ķ SĶM. Aš öšru leyti hefur stjórn SĶM veriš žögul um mįliš og žaš get ég ekki tślkaš sem öfugan stušning viš minn mįlflutning. Žvķ tel ég einsżnt aš tķmabęrt sé aš skipta um formann ķ félaginu.

Ķ višhengi er grein sem bķšur birtingar ķ Morgunblašinu en žar skżri ég afstöšu mķna ķ fįeinum oršum. Einnig vķsa ég til pistils ķ fréttabréfi SĶM sem barst ykkur ķ tölvupósti ķ lok sķšustu viku.

Ég óska félagsmönnum alls hins besta og vona aš Samband ķslenskra myndlistarmanna haldi įfram aš eflast og styrkjast um ókomna framtķš.

Įslaug Thorlacius
______________________________________________________

Formašurinn hefur semsagt sagt af sér vegna mótbįru sem skall į henni žegar hśn mótmęlti žvķ aš Steinunn Siguršardóttir, fatahönnušur, hafi hlotiš heišursnafnbótina Borgarlistamašur įrsins 2009.

Įskorunarlisti gengur į milli myndlistarmanna til aš hvetja Įslaugu til aš draga afsögnina til baka.  

Ég sį lķka aš Kristjįn Steingrķmur deildarstjóri myndlistardeildar hafi sent henni opinbera afsökunarbeišni en hann var į umdeildum lista manna og kvenna sem lżstu vanžóknun į bókun Įslaugar og Įgśsts (formanns BĶL). Fleiri forsvarsmenn listahįskólans voru į listanum. Kristjįn var reyndar ekki aš bišjast afsökunar į žvķ aš segja tķskuhönnun vera list heldur snérist afsökunarbeišnin um orš sem voru lįtin falla ķ garš Įslaugar og Įgśsts ķ yfirlżsingunni.

nonniMyndlistarmenn hafa aldrei veriš duglegir aš taka opinbera afstöšu og lįta ķ sér heyra um mįlefni sem varšar list og mig grunar aš fleiri séu į bandi Įslaugar en andsnśnir hvaš varšar um spurninguna hvort hönnun sé list.

Žeir sem eru žvķ ósammįla (og žeir sem eru žvķ sammįla) ęttu aš lesa žessa grein Įsmundar Įsmundssonar ķ Višskiptablašinu.

Žetta er vissulega snśiš en samt augljóst.  Ef Jón Sęmundur prentar hauskśpur į boli aš žį er žaš list, lķka ef Hrafnhildur Arnardóttir greišir hįri.  Žetta er leikur aš hönnun sem list en śt frį forsendum myndlistar en ekki hönnunar.  Rétt eins og žegar Curver Thoroddsen boršar hamborgara eša fer ķ megrun žį er žaš list.

Merkilegt aš forsvarsmenn Listahįskóla Ķslands viti žetta ekki...


Eitthvaš annaš

RKAllt ķ einu man ég eftir blogginu. Hef lįtiš žaš sitja į hakanum vegna annara skrifa.

Žaš hefur veriš gaman aš lesa um Ragga Kjartans.  Ungur listamašur setti śt į tilsvör hans ķ fjölmišlum. Sennilega mundi Ragnar ekki skora hįtt ķ BA ritgerš um verk sķn meš įlķka ummęlum og žvķ ešlilegt aš ungir listamenn, nżkomnir śr listahįskóla sem gerir kröfur til nemenda um aš geta gert vęn skil į tilgangi verka sinna meš ritgeršarsmķšum aš žeir vęnti einhvers meira ķ tilsvörum stórstjarna žegar žęr eru spuršar śt ķ verk sķn.  En žetta einlęgna popp-tungumįl er samt eitt af atrišunum sem einkenna Ragnar, og gera hann aš žvķ sem hann er ķ listinni. 

Ég var alveg ósammįla Christian Schoen hjį KĶM žegar hann svaraši greininni žannig aš žaš ętti aš horfa į list Ragnars sem lķkingarmįl en ekki raunveruleika.

Jacques Derrida sagši aš listin vęri ķ rammanum sem afmarkar listaverkiš, sem er žį listamašurinn sem gerir listaverkiš, staša hans į listmarkašinum,  ķ listheiminum, gallerķ og žar fram eftir götunum. List Ragnars snżr aš žessum žįttum listaverksins og er um raunveruleikann ekki lķkingarmįliš.

steinunnŽaš hefur lķka veriš gaman aš lesa um bókun į BĶL fundi og andsvör og yfirlżsingar vegna žess aš Steinunn Siguršardóttir hafi veriš valin borgarlistamašur. Og spurning kviknar: Er fatahönnušur listamašur?  Fatageršarlist?

Ég var meš erindi į mįlžingi ķ Listasafni Reykjavķkur um vatnsliti ķ 100 įra listasögu Ķslands. Žaš kom ķ minn hlut aš fjalla um birtingu vatnslitarins ķ samtķmalistum.  Žiš sem męttuš ekki (žaš męttu um 60 manns) misstuš af miklu. Ekki bara kaffi og kleinum heldur lķka frįbęrum gjörningi Halldórs Įsgeirssonar og ešal erindum frį Hrafnhildi Schram og Ašalsteini Ingólfssyni.

 Ég fjallaši um žaš hvernig vatnslitamyndir vilja ekki vera afmarkašar sem myndir og leita žessvegna eftir žvķ aš vera utan viš myndina (vissulega einhver Derrida tengsl žarna, en lķka Danto, Belting og Kuspit) . Ég tengdi žaš stašreyndinni aš samtķmalist vilji ekki vera afmörkuš, ekki einu sinni sem list, og žessvegna leitar hśn ķ aš vera eitthvaš annaš, s.s. raunveruleiki, afžreying, kannski lķka fatahönnun? Žvķ ekki?


Nįmsefniš ķ gegn um listir og leik - Opinn dagur ķ Lękjarbotnum.

waldorf opid husAf žvķ aš ég hef stundum sett śt į listaleysiš ķ skólakerfinu žį get ég hreykinn sagt aš ég iška žaš sem ég predika og žegar dóttir mķn komst į skólaaldur aš žį kom lķtiš annaš til greina en waldorfskóli.

Hśn gengur ķ waldorfskólann ķ Lękjarbotnum og bręšur hennar ķ leikskólann į sama staš.

Waldorf kennslufręšin vill nįlgast nįmsefniš ķ gegn um listir og leik.  Śtivera og hreyfing er meiri en kyrrseta.  Žau lķka lęra formteikningu samhliša stęršfręši og ég bendi sérstaklega į aš žessi svakalega flotta op mynd į plakatinu (t.v.) er śr 10 įra bekk.   

Ég skrifaši reyndar ašsenda grein um skólann sem kemur ķ Moggann į morgun, laugardag, en žennan sama dag er opinn dagur hjį waldorfskólanum ķ Lękjarbotnum.

Ég hvet ykkur, sem ekki eruš aš meika almenna skólakerfiš og eruš meš börn sem nįlgast skólaaldur, aš męta og kynna ykkur litrófiš.

Og lķka ykkur sem eruš aš meika hiš almenna skólakerfi aš męta og kynna ykkur lķka litrófiš, žvķ žaš er eins meš waldorfskólann og hinn almenna rķkisskóla aš hann žarf ekkert endilega aš henta öllum.  Žessvegna er gott aš vita litrófiš.

Lękjarbotnar eru į leišinni frį Reykjavķk til Hverageršis, alveg viš byggš borgarmörkin en samt śti ķ sveit. Upp brekkuna og beygt til hęgri rétt eftir Heišmörk. 


« Fyrri sķša | Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband